naar top
Menu
Logo Print
30/01/2019 - RORY MOERMAN

NACHTELIJKE NOODZAAK MET ENERGIEBESPARENDE LEDS

NIET LANGER WERKEN IN HET DONKER MET WERFVERLICHTING

WerfverlichtingBouwwerken vinden zo goed als altijd plaats onder een deadline, die men liefst niet overschrijdt. Men moet de tijd dus zo optimaal mogelijk benutten; dat betekent bijgevolg ook nachtwerk. Tijdens die nachtelijke uren kan men even snel werken als overdag dankzij een goede werfverlichting. Die zorgt voor een helder licht tijdens de werkzaamheden. Ook wanneer de zichtbaarheid op een werf te wensen overlaat, kan men rekenen op werfverlichting. Werfverlichting kost echter ook geld, en dus wil men hierbij een zo hoog mogelijke kwaliteit voor de investering. Dat hangt dan weer af van diverse parameters.

LED WORDT DOMINANT

Waar men kan, tracht men de producten beter, sneller, krachtiger of efficiënter te maken. Bij de werfverlichting wordt er maximaal ingezet op dat laatste: lichten moeten lang kunnen meegaan zonder dat ze aan kwaliteit of lichtsterkte inboeten. Voorheen werden metaalhalide- en halogeenlampen ingezet. Deze lampen geven een hoge lichtopbrengst voor een lange tijd. Maar toen kwam een andere verlichting die nog langer meegaat én die daarbij minder verbruik genereert: ledverlichting. Leds halen een hoog rendement: een led geeft voor 1 watt al 98,6 lumen (zie kaderstuk op volgende pagina). Het is dan ook geen wonder dat ledverlichting de markt heeft overspoeld. Tegenwoordig maken heel wat fabrikanten van (werf)verlichting veelvuldig gebruik van ledverlichting.

Road construction

Dankzij werfverlichting is nachtwerk geen probleem, zodat een strakke deadline toch gehaald kan worden 

TYPES

Op het gebied van werfverlichting dient men een onderscheid te maken tussen verschillende types:

  • verlichting: led of metaalhalide (of halogeen);
  • mast: manuele mast (via een kabel) of een elektrische of hydraulische mast;
  • aandrijving: masten met motor of masten op het net aangesloten;
  • mobiliteit: mast voor stationair gebruik of mast met onderstel op wielen.

DE OPBOUW

Een lichtmast bestaat doorgaans uit dezelfde onderdelen:

  • de lamp (led, halogeen of metaalhalide) in haar behuizing of als ballonverlichting;
  • de mast (handmatig, elektrisch of hydraulisch bediend).
  • de behuizing (met of zonder wielen) uit aluminium of polymeer;
  • de aandrijving: ofwel een motor (voor de aandrijving van de alternator en een hydraulische pomp voor de mast), ofwel een elektrische aansluiting met het net - ofwel een hybride versie;
  • eventueel nog bijkomende stopcontacten voor elektrische gereedschappen (een boormachine, een slijpschijf, een werfradio …);
  • stabilisatoren (die uitgeschoven moeten worden vooraleer de mast omhooggebracht wordt);
  • eventueel zijn er zonnepanelen aanwezig die de lichtmast opladen tijdens de daguren.

Behuizing

Doorgaans beschikt de werfverlichting over een metalen (gegalvaniseerd en gepoederlakt) behuizing of een chassis uit een polymeer (bv. polyethyleen). De behuizing van een lichtmast is doorgaans zo ontworpen dat ze bestand is tegen externe omstandigheden. Zo zijn heel wat types waterdicht (IP-waarden). Daarnaast is ook de mate van slagvastheid (IK-waarden) van belang, met name op het gebied van schokbestendigheid. Daarnaast dienen ze voorzien te zijn van koelingssleuven om de warmte van de aandrijving af te kunnen drijven. Ook koelingsventilatoren worden vaak gebruikt.

Aandrijving

De werfverlichting wordt aangedreven door een elektrische stroombron (via het net of met batterijen) of door een dieselmotor, die een alternator aandrijft. Voor de elektrische toestellen zonder motor dient u de wetgeving inzake geluid, emissie en elektrische installaties te volgen. Voor de modellen mét motor moet men de actuele emissienorm (97/68/EC) volgen. Dit is Stage IIIA voor een motor die draait met een constante snelheid van 1.500 t/min.

MOBILITEIT

MAtermaco
Mobiele lichtmasten wegen al snel meer dan 750 kg en moeten bijgevolg bij de DIV ingeschreven worden

Werfverlichting moet makkelijk te transporteren zijn en dus vrij compact zijn, zowel mobiele toestellen als stationaire lichtmasten.

Mobiele werfverlichting

Mobiele lichtmasten zijn opgebouwd op een wielenkast en voorzien om getransporteerd te worden met een trekhaak achter een voertuig. De werfverlichting weegt echter meer dan 750 kg en moet dus ingeschreven worden bij de DIV (de Dienst voor Inschrijving van Voertuigen).

Vaste toestellen

Stationaire werfverlichting is zwaar en moet geïnstalleerd worden met een kraan. Die is echter vrij compact en is zo geschikt om vervoerd te worden op een vrachtwagen. In theorie kunnen 8 à 32 stuks op een vrachtwagen van 13 m geplaatst worden, afhankelijk van de grootte van de werfverlichting.

KIEZEN

De geschikte lichtmast hangt af van tal van parameters. Sowieso maakt u uiteraard een keuze in functie van zijn toepassing. Enkele andere parameters zijn:

  • is er een aansluiting op het net dichtbij?;
  • het geluidsniveau van de verlichting (is de werf in een stadsomgeving of niet?);
  • verlichtingsdekking: hoeveel licht heeft u nodig?;
  • hoe hoog dient u te gaan?;
  • hoe wil ik het verplaatsen?;
  • wat is de prijs? Ledverlichting is nog steeds duurder dan metaalhalide.

Verder is het duidelijk dat men, ongeacht de toepassing of de versie, massaal kiest voor de ledversies. Daarnaast wordt er vaak gekozen voor een lichttemperatuur van 4.500 K (koud wit) voor een maximale zichtbaarheid.

HUREN VERSUS KOPEN

Aangezien de aanschaf van een lichtmast geen kleine investering is, dient u goed te overwegen indien u de werfverlichting wel moet aankopen - huren of leasen kan immers ook in vele gevallen.

LIchtballon

Een lichtballon zorgt voor een heldere, niet-verblindende verlichting zonder sterke schaduwen 

Kopen

Indien de apparatuur voor een langere tijd gebruikt moet worden of indien u de werfverlichting dagelijks moet gebruiken, dan is de investering in de aanschaf al gauw gerechtvaardigd. Op die manier is de werfverlichting altijd beschikbaar. Bovendien is er de ruime keuze, waardoor u doorgaans uitkomt bij die verlichting die het best op uw noden aansluit. Daarnaast is het mogelijk om de verlichting op maat te bestellen, zodat ze zeker voldoet aan uw wensen. Bij het aankopen is het ook goed om te weten dat de herverkoopwaarde interessant blijft. Daartegenover staat dat het gaat om een behoorlijke investering, die niet opbrengt indien ze niet gebruikt wordt. Het is dus zaak goed af te wegen hoeveel nachten per jaar u de werfverlichting effectief gebruikt.

Huren

Bent u op zoek naar lichtmasten voor een eenmalig gebruik of als tijdelijke oplossing, dan klopt u aan bij verhuurfirma's. Het huren zorgt voor een beperkte investering (de huur) en er hoeft enkel betaald te worden wanneer men de lichtapparatuur nodig heeft. Bovendien heeft de verhuurder de apparatuur meestal in voorraad voor direct gebruik; wie dus tegen bv. de volgende dag op zoek moet naar werfverlichting, kan doorgaans rekenen op de verhuurder om die meteen te kunnen huren. De keuze is evenwel minder groot dan bij de aankoop ervan én er zijn ook geen modificaties mogelijk. U dient het anders gezegd te doen met wat de verhuurder in zijn vloot heeft. Dat kan ervoor zorgen dat u een lichtmast moet huren die niet geheel aan uw wensen (en vooral uw noden) voldoet. 

Met dank aan Atlas Copco, Locquet Power & Light, Matermaco en Vip Tools

 

LUMEN, CANDELA, LUX

Door de ledtechnologie kan men zich nog maar weinig baseren op het vermogen van een lamp: een led van 36 W geeft veel meer licht dan een gloeilamp van eenzelfde vermogen. Daarom kijkt men naar de lumen-, lux- of candelawaarden van een lamp, omdat die een concretere indicatie geven van de lichtstroom of de lichtsterkte van een lamp.

Lumen (lm)

Dit is de eenheid voor lichtstroom en geldt als een maat voor de totale hoeveelheid zichtbaar licht die een lichtbron in alle richtingen uitstraalt. Het is de som van al het uitgestraalde licht, ongeacht de richting waarin dat licht straalt.

Candela (cd)

De candela is de eenheid voor lichtsterkte. Die geeft aan hoeveel licht zich bevindt in elk stukje van een lichtbundel (en dus van een lichtbron die in een bepaalde richting licht uitstraalt).

Lux (lx)

1 lux is de verlichtingssterkte, voortgebracht door 1 candela op een oppervlak loodrecht op de lichtstralen, op een afstand van 1 m van de lichtbron. Of met andere woorden, de hoeveelheid licht (lumen) die op een bepaald oppervlak komt (1 lx = 1 lm/m).