naar top
Menu
Logo Print
12/10/2018 - VALÉRIE COUPLEZ

NIEUWE VERWERKINGSMETHODES LUIDEN REVIVAL IN VOOR KERAMISCHE BINNENMUREN

METSELEN, VERLIJMEN OF PREFAB?

Keramische binnenmuurstenen
Nieuwe verwerkingsmethodes luiden revival voor keramische binnenmuren

De Belg heeft een baksteen in de maag, maar heeft hij deze steen ook nog in het hart? Door een tekort aan geschikte uitvoerders begonnen keramische binnenmuurstenen tien jaar geleden toch aan populariteit in te boeten. Het signaal voor de fabrikanten om met deze steen op zoek te gaan naar nieuwe verwerkingsmethodes die eenvoudiger en efficiënter zijn. Het maakt dat de keramische binnenmuursteen de laatste jaren aan een revival bezig is, zeker dankzij zijn goede allround eigenschappen die maken dat hij zowel qua akoestisch als thermisch comfort goed scoort.

POPULARITEIT VAN KERAMISCHE BINNENMUURSTENEN

De Belg heeft zijn liefde voor de baksteen nooit onder stoelen of banken gestoken. Zeker voor buitengevels blijven ze het speelveld van de residentiële markt domineren. Voor binnenmuren ligt het verhaal anders. De esthetiek van de baksteen, die een belangrijke drijfveer vormt in de keuze voor een gevel, gaat daar vaak verloren achter het pleisterwerk. Hier primeren uitvoering en technische eigenschappen op esthetiek. Toch blijven keramische binnenmuurstenen een uitstekende optie voor binnenmuren of het binnenspouwblad. Dat hebben ze voornamelijk te danken aan hun fysische eigenschappen. De keramische binnenmuursteen mag zich de beste allrounder van de klas noemen. In elke categorie afzonderlijk (isolerend vermogen, akoestiek, thermisch comfort) is er misschien een andere steen die beter scoort, maar wie het beste van de drie werelden wil, komt al snel uit bij de keramische binnenmuursteen. Bovendien zet hij de beste prestaties neer inzake vochtverwerking en hechting van pleisterwerk. De isolatiewaarden zijn vandaag wel eerder een discussie in de marge geworden. De sprongen vooruit in spouwisolatie zullen hoofdzakelijk de isolatie van de muur bepalen. De lambdawaarde van de eigenlijke steen maakt het verschil niet meer. Het thermisch en akoestisch comfort zijn des te meer een onderscheidend criterium. Door hun thermische inertie hebben keramische stenen een goed bufferend vermogen om zowel warmte als koelte over een langere periode over te dragen aan de ruimte. Dit beïnvloedt de mate van thermische isolatie. Hoe hoger de massa van de steen en van de muur, hoe moeilijker de muur geluidstrillingen doorgeeft en hoe beter hij akoestisch isoleert. Vandaag kan de bruto volumieke massa al 1.200 kg/m³ bedragen. Maar ook met lichtere varianten, bv. 850 kg/m³, wordt in combinatie met het juiste ruwbouwconcept probleemloos een verhoogd akoestisch comfort gehaald.

NAAR NIEUWE VERWERKINGSMETHODES

Keramische binnenmuurstenen
Keramische binnenmuurstenen maken gebruik van een natuurlijke en lokaal ruim beschikbare grondstof

Dat de keramische binnenmuursteen toch niet altijd de eerste keuze was, had lange tijd veel te maken met het vakmanschap dat metselen vereist, en de schaarste aan metsers. Dat was het sein voor fabrikanten om na te denken over nieuwe verwerkingsmethodes waarmee de aannemer kon winnen in snelheid en efficiëntie, en dus in prijs.

Tand-en-Groefverbinding

De methode die het eerst haar neus aan het venster stak, waren geperforeerde bakstenen met tand-en-groefverbinding. Deze binnenmuurstenen haken aan de kopse zijde in elkaar, dus is er enkel nog horizontale mortel nodig. Dat brengt een aantal voordelen met zich mee. Ten eerste kunt u de stenen aan een hoger tempo verwerken, omdat de stootvoegen reeds verbonden worden door de tand en groef. Dat is niet de enige tijdwinst die te boeken valt. Omdat deze snelbouwstenen minder mortel behoeven (tot 30%), zal er minder bouwvocht ontstaan en dat staat synoniem met een kortere droogtijd. Een bijkomende troef is de grootte van de stenen. Door het wegvallen van de verticale mortelvoeg kunnen de stenen iets hoger en langer gemaakt worden (tot 24 cm hoog en 50 cm lang), wat de snellere verwerking in de hand werkt. Al kan het ook een nadeel zijn, wanneer de stenen dan te zwaar worden. De fabrikanten slaagden er bovendien in om deze stenen te ontwikkelen met dezelfde gunstige thermische en akoestische eigenschappen als klassieke snelbouwstenen én met dezelfde druksterkte.

Verlijmen

Een tweede methode, opvallend in opmars de laatste jaren, is het verlijmen van binnenmuurstenen. Voor metsers was het in eerste instantie raar opkijken wanneer ze hun truweel moesten loslaten en vervangen door een speciale rolbak. Hier wordt standaard gebruikgemaakt van binnenmuurstenen met een tand-en-groefverbinding. De legvlakken van de binnenmuurstenen zijn echter vlakgeslepen om het horizontaal verlijmen mogelijk te maken. Dat maakt dat de horizontale voegdikte dan ook maar ± 1 mm bedraagt. In vergelijking met traditioneel metselwerk vereist het verlijmen van binnenmuurstenen een stuk minder ervaring en een stuk minder tijd. Wel moet de eerste laag keramische binnenmuurstenen (de kimlaag) perfect waterpas liggen. Door de beperkte horizontale voeg zullen niveauverschillen immers moeilijker gecorrigeerd kunnen worden. Maar zodra dit karweitje erop zit, is het verlijmen van binnenmuurstenen bij wijze van spreken kinderspel. Iedereen die een dag opleiding gevolgd heeft en nauwlettend de voorschriften van de fabrikanten naleeft, zal tot 50% sneller kunnen werken t.o.v. traditioneel metselen. Ook hier weer opent deze verwerkingstechniek de mogelijkheid om grotere stenen te gebruiken en dus extra tijd te winnen in het plaatsen. Verder bestaat er geen risico op uitzakkende muren of 'zwemmende' keramische binnenmuurstenen. De binnenmuren kunnen dus meteen tot op verdiepingshoogte gebouwd worden. Doordat de lijmmortel veel dunner geplaatst wordt, wordt er minder water verbruikt. Daardoor kan de woning sneller uitdrogen. Ten slotte zal de isolatie beter aansluiten, omdat er geen mortel uit de voegen kan puilen. Dezelfde thermische en akoestische eigenschappen zijn mogelijk, net als de drukweerstand. Houd er rekening mee dat klassieke mortel en lijmmortel over andere eigenschappen beschikken en dat er dus voor de afwerking specifiek aan deze methode aangepast materiaal nodig zal zijn. Het verlijmen kan tevens gebeuren met een PU-lijm in plaats van lijmmortel. Deze is niet cementgebonden, wat het aanbrengen vereenvoudigt (plug & spray) en de uitharding versnelt.

Prefabelementen

Keramische binnenmuurstenen

Dat de keramische binnenmuursteen toch niet altijd de eerste keuze was, had lange tijd veel te maken met het vakmanschap dat metselen vereist, en de schaarste aan metsers

De derde verwerkingsmethode die we hier willen bespreken, zijn de prefab-elementen voor binnenmuurstenen. Deze ontwikkelden zich vanuit de projectbouw tot een oplossing die vandaag ook in de residentiële markt toepassing vindt, zij het vooral in nieuwbouwprojecten. Bij deze methode wordt op voorhand conform het plan nauwkeurig opgemeten hoe groot de binnenmuren moeten zijn. Een exacte maatvoering is van primordiaal belang, want deze bouwmethode laat geen marge voor fouten toe. De muren worden vervolgens door de fabrikant volledig op maat gemaakt en met een vrachtwagen op de werf afgeleverd. Opgelet, er moet niet alleen voldoende plaats aanwezig zijn op de werf voor het lossen van de prefabelementen, de losplaats moet ook voldoende vlak zijn, anders loopt men het risico op beschadigingen. Verder moet de kraan zodanig gepositioneerd worden dat ze zelfs de verste hoek van de woning kan bereiken voor het plaatsen van de prefabelementen. Voor de eigenlijke plaatsing is er geen specifiek materiaal nodig en zullen uw medewerkers ook zeer snel weg zijn met hoe alles moet verlopen. De fabrikant geeft het goede voorbeeld en daarna kunt u er zelf mee aan de slag. Bovendien kan het slechte weer niet voor vertraging zorgen. Wie wil werken met prefabelementen, eigent zich de snelst mogelijke plaatsingstechniek toe met de kleinst mogelijke foutenlast. Wel is een grondige voorbereiding, zowel in het meten als in het klaarzetten van de werf, dan van het grootste belang. Maar wie dat onder de knie heeft, kan profiteren van minder personeelskosten, een kortere doorlooptijd en een gegarandeerde kwaliteit.

CONCLUSIE

Dat je het traditioneel klinken van truwelen minder en minder te horen krijgt op werven, heeft te maken met de schaarste aan vaklui en andere economische aspecten als kortere bouwtijden en prijsdruk die interesse in efficiëntere technieken aanwakkeren. Metselen is en blijft een ambacht waar heel veel vakmanschap in sluipt. Nieuwe verwerkingsmethodes, die winst in tijd en efficiëntie mogelijk maken, staken dan ook hun neus aan het venster, zeker voor binnenmuren. Want keramische stenen zijn een oplossing die perfect aanleunt bij het huidige klimaat. Ze onderscheiden zich onder meer door hun duurzame karakter. Keramische binnenmuurstenen maken gebruik van een natuurlijke en lokaal ruim beschikbare grondstof, hebben een onweersproken levensduur zonder onderhoudsnoodzaak en zijn non-toxisch en vormvast. Welke methodiek dan het best mogelijke rendement oplevert, zal steeds afhangen van de specifieke werf. Prefabelementen lenen zich door de exacte maatvoering bijvoorbeeld minder voor renovatiewerk, terwijl traditioneel metselwerk in projectbouw te veel tijd en geld zou opslorpen. Elke methode heeft dus nog steeds haar bestaansrecht vandaag. 

M.m.v. De Belgische Baksteenfederatie,Nelissen Steenfabrieken, Steenbakkerij Dumoulin, Steenbakkerij Ploegsteert en Wienerberger

TIPS & TRICKS VOOR VERLIJMEN

  • De eerste laag moet perfect gelegd worden. Zo niet, dreigt u fouten over de volledige muur mee te dragen.
  • Borstel de stenen altijd eerst af. Op die manier kan stof of puin niet voor niveauverschillen zorgen.
  • Spuit het rolbakje in met olie, zodat het na afloop van het lijmwerk makkelijk gereinigd kan worden. Doe dit niet met de rol, dit zou tot schade leiden.
  • Leef de mengvoorschriften van de lijm die de fabrikant opstelt, grondig na.
  • Er bestaan specifieke alternatieven voor de meeste producten voor verlijmen in plaats van werken met mortel. Maak daar gebruik van.

TIPS & TRICKS VOORPREFABELEMENTEN

  • De fabrikanten hebben voor hun producten montagehandleidingen uitgewerkt. Maak daar gebruik van voor het best mogelijke resultaat.
  • Een grondige voorbereiding is alles. De muren worden helemaal zoals besteld geleverd.
  • Zorg voor een volledig vlakke losplaats om beschadigingen aan de prefabelementen te vermijden.
  • De positie van de kraan is strategisch. Besteed daar voldoende aandacht aan 
  • In functie van de kraan kan het gewicht van de prefabelementen mogelijk nog aangepast worden. Voorbereiding is dus cruciaal.