VUB opent circulair demogebouw in Zellik
EU-project RECONSTRUCT maakt bouwen zonder afval concreet
Op de proeftuin van Green Energy Park in Zellik heeft het Horizon Europe-project RECONSTRUCT een innovatief demogebouw geopend dat de toekomst van circulair bouwen tastbaar maakt. De Vrije Universiteit Brussel speelt een sleutelrol. Het gebouw werd gerealiseerd met circulaire materialen, digitale innovaties en herbruikbare bouwsystemen en dient de komende jaren als levend laboratorium waar onderzoekers, bedrijven en beleidsmakers samen de bouwpraktijk van morgen verfijnen.
Focus op hergebruik
Het Brusselse demogebouw is een van twee Europese pilootprojecten, naast een tweede demonstratie in Barcelona. “In Barcelona tonen we hoe materialen worden gerecycleerd, terwijl we ons in Zellik richten op het hergebruik van bouwelementen,” aldus prof. Hubert Rahier.
Binnen RECONSTRUCT bundelen drie VUB-onderzoeksgroepen hun expertise: Architectonische Ingenieurswetenschappen (ARCH), Mechanica van Materialen en Constructies (MEMC) en Sustainable Materials Engineering (SUME). Het project wordt gecoördineerd door ITeC en verenigt zestien partners uit heel Europa.
Nieuwe materialen en textielwapening
VUB-onderzoekers ontwikkelden alkali-geactiveerde cementen op basis van onder meer hoogovenslak en plantaardige reststromen. Deze bindmiddelen stoten tot vijf keer minder CO₂ uit dan traditioneel cement en passen bij modulaire, demonteerbare bouwelementen.
Een opvallende proef is de geplande vervanging van een vloerelement na een jaar, door een variant met het aan de VUB ontwikkelde cement en textielwapening in plaats van staal. “Zo vermijden we corrosie en kunnen we dunner én duurzamer bouwen,” zegt prof. Tine Tysmans.
De elementen verbruiken minder beton, zijn lichter, gaan langer mee en zijn ontworpen om eenvoudig te demonteren en te hergebruiken. Het gebruik van technische textielwapening kan het betonvolume in een constructie tot 80 procent terugdringen.
Digitale bouwstenen
Naast nieuwe materialen werkt VUB ook aan de digitale ruggengraat van circulair bouwen. Met materiaalpaspoorten, BIM-modellen en digitale tweelingen blijft elk component traceerbaar doorheen zijn levenscyclus. Een digitale tweeling is een voortdurend geactualiseerd virtueel model van het reële gebouw, waarmee prestaties worden opgevolgd, problemen voorspeld en ingrepen vooraf gesimuleerd. Dat vereenvoudigt toekomstig hergebruik en verhoogt de efficiëntie in grondstoffenbeheer.
Test in Green Energy Park
Het demogebouw is een compacte prefabconstructie van ongeveer 60 vierkante meter. Het zal worden gebruikt voor metingen, demonstraties, opleidingen en workshops. De proeftuinomgeving laat toe om nieuwe technieken onder realistische omstandigheden te testen en op te schalen, in wisselwerking met onderzoek rond energie, mobiliteit, zorginnovatie en circulaire bouw.
FACT als speerpunt
RECONSTRUCT is een vlaggenschip binnen FACT, de interfacultaire alliantie aan de VUB rond klimaattechnologie. Met dit project wil de universiteit bijdragen aan duurzamere gebouwen, de drastische vermindering van bouwafval en het maximale hergebruik van materialen, in lijn met de Europese transitie naar een circulaire economie.
Bron: VUB
