Minister opent TNO BioBuilt-proeffabriek
Nieuwe faciliteit in Zoetermeer helpt opschalen biobased bouwmaterialen
Op 14 september 2026 is in Zoetermeer TNO BioBuilt officieel geopend door minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. De proeffabriek ondersteunt bedrijven bij het ontwikkelen, testen en opschalen van circulaire en biobased bouwmaterialen voor woningen en andere gebouwen. Het gaat om een innovatieproject in Nederland dat gericht is op versnelling van de woningbouw en verduurzaming van de bouwketen.
Nieuwe materialen nodig
Nederland staat voor de dubbele opgave om sneller te bouwen én de klimaat- en circulariteitsdoelstellingen te halen. Traditionele materialen veroorzaken veel CO2-uitstoot en vergen schaarse grondstoffen. Biobased alternatieven — zoals hout en isolatie- en plaatmaterialen uit houtvezels, gewassen en andere natuurlijke reststromen — kunnen CO2 opslaan, zijn hernieuwbaar en dragen bij aan schonere bouw.
Van pilot naar productie
TNO BioBuilt biedt producenten een proeffabriek waar zij producten kunnen samenstellen, productieprocessen optimaliseren, resultaten valideren en demonstraties uitvoeren vóórdat zij investeren in grootschalige lijnen. Dit verlaagt risico’s en versnelt marktintroductie. Volgens minister Boekholt-O’Sullivan zijn nieuwe manieren van bouwen en schonere materialen noodzakelijk om “meer, sneller en beter” te kunnen bouwen; BioBuilt helpt specifiek bij de cruciale stap van opschaling naar toepassing in woningen.
Waardevolle reststromen benutten
De faciliteit richt zich onder meer op hoogwaardig hergebruik van afvalhout voor deuren, kozijnen en constructieve bouwdelen. Daarnaast onderzoekt TNO de inzet van vezels uit reststromen — zoals tomaten- en paprikaplanten en snoeiafval — voor isolatie- en plaatmateriaal. Jaarlijks wordt in Nederland circa 1,5 miljoen kubieke meter afvalhout verbrand en ontstaat ongeveer 500.000 ton restafval uit de glastuinbouw; deze stromen bieden aanzienlijke kansen als nieuwe grondstoffen voor de bouw.
Schakel naar de markt
TNO BioBuilt verbindt onderzoek, industrie en bouwpraktijk. Zowel startups als gevestigde producenten, prefabbouwers en aanbieders van reststromen vinden er ondersteuning. Door materiaal- en proceskennis te combineren met bouwregelgeving, ontstaat een directe route van laboratorium naar toepassing op de bouwplaats in Nederland.
Steun van de overheid
De totstandkoming van BioBuilt is mede mogelijk gemaakt met investeringen uit het Nationaal Groeifondsprogramma Toekomstbestendige Leefomgeving en het FTO-investeringsprogramma voor toegepaste onderzoeksfaciliteiten. Voor verdere landelijke opschaling werkt TNO samen binnen de keten “Biobased bouwsystemen als nieuwe industriële standaard”, onder andere met de Nationale Aanpak Biobased Bouwen en het Innovatie en Opschalingsprogramma voor de woningbouw.
Over TNO
TNO is een onafhankelijke onderzoeks- en technologieorganisatie in Nederland die met innovatie en samenwerking technologische doorbraken realiseert. Het doel is het versterken van het verdienvermogen en het bijdragen aan een veilige, duurzame, gezonde en digitale samenleving.