Plankenterras onderhouden: reinigen, behandelen en herstellen
Aan een terras van houtcomposiet of bamboe heb je niet zoveel onderhoud als aan een houten terras. We overlopen hoe je het aanpakt en waarop je moet letten. En wat doe je met een beschadiging?
Plankenterras reinigen
Of het nu een houten, composiet of bamboe terras is, een plankenterras heeft van tijd tot tijd eens een goede schoonmaakbeurt nodig.
Groene aanslag verwijderen
Op termijn kunnen algen en mossen optreden op je terrasplanken, zeker na de herfst en de wintermaanden. Dat kan je sowieso al een stapje voor zijn door op tijd (vochtige) bladeren en ander vuil weg te vegen met een bezem.
Wanneer pak je het aan?
Heb je toch groene aanslag, behandel die dan het liefst in het voorjaar, bij droog weer en zachte temperaturen (liefst minstens 10 °C overdag). Als het enkele dagen droog blijft, verklein je de kans dat de aanslag snel terugkomt.
Met biologische reinigingsmiddelen
Er bestaan verschillende reinigingsmiddelen voor hout en composiet. Heb je ook last van mos, kies dan een product dat daar ook tegen werkt (of combineer met een antimosmiddel).
Meestal breng je het product gelijkmatig aan met een drukspuit of verstuiver, laat je het inwerken, en spoel je daarna af met een tuinslang. Bij sommige producten is schrobben of naspoelen niet nodig en zie je het resultaat na enkele dagen. Volg altijd de producthandleiding.
Met groene zeep of soda
Je kan ook reinigen met groene zeep of soda, gemengd met water, en het terras schrobben met een borstel of bezem. Azijn en bleekwater vermijd je beter: azijn kan hout aantasten en bleekwater is schadelijk voor planten en dieren.
Hogedrukreiniger enkel met juiste aanpak
Gebruik een hogedrukreiniger bij voorkeur enkel met een terrasreiniger-opzetstuk, want een harde straal kan hout of composiet beschadigen, waardoor groene aanslag sneller terugkomt.
Gebruik je toch een hogedrukreiniger zonder opzetstuk? Houd minstens 25 cm afstand, gebruik een breedtestraal (geen freeskop) en zet de druk op de laagste stand. Je kan ook een terrasreiniger gebruiken die je aansluit op een gewone tuinslang, zonder hogedruk.
Ter nabehandeling kan je bij een houten terras een nieuwe olie- of beitslaag aanbrengen. Als je een terras van zachthout hebt, of vergrijziging wil tegengaan op hardhout of bamboe, is dat sowieso van tijd tot tijd nodig.
Wat met vlekken?
Vet-, olie- en wijnvlekken verwijder je best zo snel mogelijk met water en een neutrale zeep. Vaak blijft er nog een lichte afdruk zichtbaar, die na verloop van tijd meestal vervaagt door weer en wind.
Roestvlekken behandel je met een roestverwijderaar die geschikt is voor hout en/of composiet (vaak op basis van oxaalzuur). Breng het product aan, laat het inwerken en spoel vervolgens goed na volgens de instructies. Je kan ook oxaalzuurkristallen gebruiken die je zelf met water aanmaakt.
Brandplekken op een houten terras kan je bij lichte schade wegschuren met fijn schuurpapier, steeds in de richting van de nerven of groeven. Bij diepe brandplekken vervang je de plank beter.
Plankenterras behandelen
Om een houten terras te behandelen en te voeden, kan je oliën of beitsen.
Niet voor elke plank
Tropisch of Europees hardhout, thermisch behandeld zachthout en bamboe hoef je niet per se te behandelen, tenzij je vergrijzing wil tegengaan en de levensduur nog wil verlengen. Composiet hoef je niet te behandelen. Geïmpregneerd zachthout behandel je pas voor het eerst na minstens 6 maanden.
Wanneer en hoe vaak?
Een olielaag moet je meestal vaker herhalen, gemiddeld elk jaar tot om de 2 jaar, omdat olie in het hout trekt en sneller afslijt door zon en regen. Bij een terras dat veel zon krijgt of intens gebruikt wordt, kan dat zelfs jaarlijks nodig zijn.
Een beitslaag gaat doorgaans langer mee, meestal ongeveer 2 tot 5 jaar, afhankelijk van het type beits en de blootstelling aan weer en wind.
In beide gevallen geldt: zodra het hout dof wordt, water niet meer parelt of zichtbaar begint te verweren, is het tijd voor een nieuwe laag.
Plankenterras oliën
Wat doet een olie?
Olie dringt diep in het hout en verzadigt en beschermt het tegen vocht en vuil. Kies je een gepigmenteerde olie, dan geef je het hout extra uv-bescherming en help je vergrijzing tegengaan, zeker op een terras in volle zon.
Olie maakt de kleur van het hout intenser en geeft een warmere uitstraling. Het hout wordt beter beschermd en blijft doorgaans langer mooi. Voor extra veiligheid kan je ook een anti-slipolie gebruiken, al kan die door de structuur soms sneller vuil vasthouden.
Hoe breng je olie aan?
De olie breng je aan met een borstel of een doek. Achteraf moet je het oppervlak nog eens nawrijven met een pluisvrije doek. Zo verwijder je restjes olie die op het hout achtergebleven zijn. Een nieuwe laag kun je zonder schuren aanbrengen, zolang het terras proper en droog is.
Plankenterras beitsen
Wat doet een beits?
Beits dringt in het hout en beschermt het tegen vocht en verwering. Afhankelijk van het product vormt ze ook een dun of dik beschermlaagje: bij een filmvormende beits ontstaat een duidelijke beschermfilm, terwijl een niet-filmvormende beits vooral in het hout trekt en nauwelijks een laag vormt. Hoe meer lagen je aanbrengt, hoe sterker de bescherming en (bij filmvormende beits) hoe zichtbaarder de film.
Afhankelijk van de hoeveelheid pigmenten spreekt men van dekkende, halfdekkende of transparante beits. Bij een transparante beits blijven de houttekening en -structuur zichtbaar.
Kies bij voorkeur een kleur die aansluit bij de houtsoort als je een natuurlijke look wil behouden. Ook voor terrassen bestaan er antislipvarianten.
Hoe breng je beits aan?
Het aanbrengen gebeurt met een beitskwast, roller of eventueel met een spuittoestel. Meestal zijn er minstens twee lagen nodig. Zowel de houtsoort, de absorptie als het aantal aangebrachte lagen beïnvloedt het uiteindelijke kleurresultaat.
Plankenterras herstellen
Door een plankenterras te reinigen en af en toe behandelen kan het jarenlang meegaan. Toch kan een beschadiging soms de kop opsteken.
Splinters, scheurtjes en barsten
Hout “werkt” door temperatuurschommelingen en wisselend vochtgehalte. Vooral bij zachthout of planken die veel zon krijgen, kan dat soms leiden tot splinters en scheuren.
Kleine scheurtjes zijn vaak cosmetisch en kan je glad maken door plaatselijk te schuren. Bij diepe barsten of gevaarlijke splinters is vervangen van beschadigde planken meestal de beste oplossing. Doet het probleem zich over heel het terras voor? Dan is heraanleg meestal de enige oplossing.
Je voorkomt splinters en scheuren zoveel mogelijk door planken correct te monteren met voldoende tussenruimte (voegen) en een goed geventileerde onderbouw, zodat het hout kan uitzetten en krimpen zonder spanning op te bouwen.
Rotte planken
Rotte planken ontstaan wanneer hout langdurig vochtig blijft en niet goed kan opdrogen, bijvoorbeeld door stilstaand water, vuil tussen de voegen, slechte afwatering of te weinig ventilatie onder het terras. Ook contact met aarde of vocht vasthoudende plantenbakken kan houtrot versnellen.
Je herkent houtrot aan zachte plekken, afbrokkelend hout, donkere verkleuring of planken die plaatselijk doorbuigen. In de meeste gevallen is vervangen de veiligste en meest duurzame oplossing, en controleer daarbij ook meteen de onderstructuur op schade, want als die mee aangetast is, moet die ook hersteld of vervangen worden.
Bolle of holle planken
Planken kunnen bol of hol trekken wanneer de ene zijde sneller nat wordt dan de andere, of wanneer het hout te snel uitdroogt in de zon. Hier is opnieuw onvoldoende ventilatie onder het terras de boosdoener. Licht kromtrekken is soms tijdelijk, maar blijvende vervorming los je meestal alleen op door de plank om te keren (als dat kan) of te vervangen. Controleer ook of de onderconstructie water goed kan afvoeren.
Let ook op met zware meubels of bloembakken op je terras. Die kunnen ook planken plaatselijk doen doorbuigen. Wat je op je terras zet, moet afgestemd zijn op wat het terras kan dragen.
Losse planken, piepen of verzakkingen
Een terras kan gaan bewegen door een te lichte onderconstructie, te grote overspanningen, slecht bevestigde schroeven of een verzakte fundering. Schroeven kunnen loskomen door houtwerking of door roest. Herstel door losse bevestigingen aan te spannen of te vervangen door roestvrije (RVS) schroeven, en controleer de draagstructuur.
Bij verzakking moet de onderbouw opnieuw waterpas gezet of plaatselijk verstevigd worden. Als het probleem zo niet kan aangepakt worden, is de enige herstelmethode door het terras uit te breken en opnieuw op te bouwen.
Let op
Bij composiet kan je meestal niet schuren zonder kleur- of structuurverschil te krijgen. Raadpleeg de fabrikant voor specifieke onderhoudsinstructies.
