Hoe voeg je een stenen terras?
De aanleg van een terras in beton, natuursteen of keramische steen stopt niet na het leggen van de bestrating. De voegen tussen de stenen moeten ook opgevuld worden. Dat kan op verschillende manieren.
Voegzand inborstelen
Bij klinkers en betontegels in een waterdoorlatende opbouw is voegzand de meest gebruikte en vaak ook de meest aangewezen oplossing. Het zorgt ervoor dat de bestrating stabiel blijft, dat de krachten goed verdeeld worden en dat water tussen de voegen kan infiltreren.
Soorten voegzand
Voor smalle voegen tot ongeveer 3 à 5 mm gebruik je fijn, droog en gewassen zand (bijvoorbeeld rijnzand). Voor bredere voegen, tot 10 mm, is grover zand of fijne split (bijvoorbeeld 1/3 of 2/4) ook geschikt. Dit materiaal spoelt minder snel uit en biedt meer stabiliteit bij bredere voegopeningen.
Hoe werk je voegzand in?
Eerst moet de bestrating volledig droog en schoon zijn. Het zand wordt vervolgens rijkelijk over het oppervlak uitgestrooid en met een bezem diagonaal in de voegen geveegd. Daarna wordt het geheel licht aangetrild met een trilplaat of handmatig aangedamd. Daardoor zakt het zand dieper in de voegen en worden eventuele holtes opgevuld. Ook door de tegels aan te tikken met een rubberhamer kan je ervoor zorgen dat de voegen goed gevuld geraken.
Nadien wordt opnieuw zand ingeveegd tot de voegen volledig gevuld zijn. Tot slot spoel je het oppervlak voorzichtig af met een zachte waterstraal (bijvoorbeeld van een tuinslang) om overtollig zand te verwijderen, zonder de voegen uit te spoelen.
Belangrijke aandachtspunten
- Werk enkel bij droog weer.
- Gebruik proper en droog zand.
- Vermijd een te sterke waterstraal bij het naspoelen.
Tip
Controleer na enkele weken of de voegen bijgevuld moeten worden, zeker na hevige regenval.
Polymeerzand
Polymeerzand is beter geschikt voor bredere voegen. Dit is een variant van voegzand waaraan bindmiddelen zijn toegevoegd. Deze polymeren verharden na contact met water, waardoor een stevigere en meer samenhangende voeg ontstaat. Dit vermindert uitspoeling, verzakking en onkruidgroei. Er bestaan ook waterdoorlatende varianten. Polymeerzand wordt vooral toegepast bij klinkers en betontegels in waterdoorlatende constructies waar extra stabiliteit gewenst is.
Het voegmiddel wordt droog ingeveegd in perfect droge voegen. Vervolgens wordt het oppervlak zorgvuldig schoongeveegd zodat er geen resten op de stenen achterblijven (dit kan anders vlekken veroorzaken). Daarna wordt het licht aangetrild of aangedamd, en wordt het geheel gelijkmatig bevochtigd met een fijne nevel zodat het bindmiddel activeert. Te veel water kan uitspoeling veroorzaken; te weinig water verhindert een goede uitharding.
Ook hier geldt: werk bij droog weer en vermijd regen in de eerste 24 uur na plaatsing.
Werken met een voegmortel
Bij terrassen die geplaatst zijn in stabilisé of bij verlijmde tegels wordt doorgaans gewerkt met een voegmortel in plaats van los voegzand. Voegmortel zorgt voor een vaste, gesloten voeg die de tegels onderling verankert en extra stabiliteit biedt aan het geheel.
Soorten voegmortels
Afhankelijk van de opbouw, het type tegel en de gewenste waterdoorlatendheid kan gekozen worden voor klassiek cementgebonden voegcement, polymeergebonden voegmortels of drainerende systemen.
Lopend voegcement
Klassiek lopend voegcement is een traditioneel mengsel op basis van cement en fijn zand dat met water wordt aangemaakt tot een vloeibare of halfvloeibare massa. Deze oplossing is stevig en slijtvast, maar relatief star. Daardoor is ze gevoeliger voor scheurvorming wanneer er beweging optreedt in de ondergrond of bij sterke temperatuurschommelingen.
Voor de plaatsing wordt het terras eerst grondig gereinigd en licht bevochtigd, zodat de mortel niet te snel uitdroogt en zich goed kan hechten. Het voegcement wordt vervolgens aangemaakt en over het oppervlak uitgegoten en met een trekker of rubberen spaan diagonaal in de voegen gewerkt.
Zodra de mortel begint op te stijven, wordt het oppervlak gereinigd met een vochtige spons of sponsbord om cementsluier te vermijden.
Droge voegmortel
Bij droge (vaak polymeergebonden) voegmiddelen worden kunstharsen of polymeren toegevoegd die zorgen voor meer flexibiliteit en een betere hechting. Ze kunnen in droge of licht vochtige omstandigheden verwerkt worden.
De mortel wordt ingeveegd in droge voegen, licht aangedrukt met een voeger en nadien zorgvuldig gereinigd volgens de voorschriften van de fabrikant. Vaak moet je een dergelijk voegmiddel in twee lagen aanbrengen. Door hun elasticiteit zijn deze voegmortels beter bestand tegen vorst, dooi en thermische uitzetting. Bovendien beperken ze onkruidgroei en uitspoeling meer dan klassieke voegmortels.
Drainerende voegmortel
Drainerende voegmortels combineren stabiliteit met waterdoorlatendheid. Ze laten regenwater infiltreren via de voegen, wat vooral interessant is bij waterdoorlatende of -passerende constructies. Dit type mortel wordt vaak toegepast bij natuursteen of keramische tegels op een drainerende fundering (steenslag).
Tip
Op de verpakking van een voegmortel staat steeds aangegeven voor welke voegbreedte je die kan gebruiken. Respecteer de maximale voegbreedte. Verder geldt ook voor voegmortels dat je ze niet verwerkt bij regenweer of ongeschikte temperaturen.
Poeder vs. kant-en-klaar
Klassieke cementgebonden voegmortel wordt meestal geleverd als droog poeder (cement + toeslagstoffen) en moet worden aangemaakt met de voorgeschreven hoeveelheid proper water. Dit doe je door eerst het water in een kuip of emmer te gieten en vervolgens het droge mengsel geleidelijk toe te voegen, terwijl je mengt met een mengstaaf op lage snelheid tot een homogene, klontervrije massa ontstaat. Laat het mengsel daarna enkele minuten rusten en meng kort opnieuw voor gebruik.
Het is belangrijk om de juiste waterdosering te respecteren: te veel water vermindert de sterkte en verhoogt de kans op scheurvorming of uitbloeiingen, terwijl te weinig water de verwerkbaarheid en hechting negatief beïnvloedt.
Kant-en-klare voegmortels daarentegen hoef je niet meer te mengen; je roert ze hoogstens even door en kan ze onmiddellijk in de voegen verwerken, wat de plaatsing vereenvoudigt en de kans op mengfouten verkleint.
Vergeet de dilatatievoeg niet
Wat is een dilatatievoeg?
Wanneer de voegen van het terras zijn gevuld en uitgehard, kan je, indien nodig, de randisolatieband ter hoogte van de aansluiting met de woning of langs opstaande elementen zoals een boordsteen of bloembak netjes bijsnijden.
Die randisolatie werd bij de plaatsing aangebracht om een scheiding te creëren tussen het terras en vaste constructies. Ze voorkomt dat spanningen door uitzetting of krimp van de verharding rechtstreeks worden overgedragen op de gevel of fundering. Zonder die scheidingsstrook kunnen scheuren, loskomende tegels of schade aan de gevel ontstaan.
De ruimte die ontstaat is de dilatatievoeg of uitzetvoeg. Dat is een bewuste onderbreking in de verharding die beweging toelaat door temperatuurschommelingen, vorst of lichte zettingen van de ondergrond. Zo kan het terras “werken” zonder schade.
Bij grotere terrassen worden vaak niet enkel aan een gevel of bloembak, maar ook in het midden van het oppervlak dilatatievoegen voorzien. Hoe groter het aaneengesloten vlak, hoe groter immers de spanningen door temperatuurverschillen, vocht en lichte zettingen.
Hoe vul je een dilatatievoeg?
Na het bijsnijden van de randisolatie kan je deze dilatatievoeg afwerken met een flexibele, azijnzuurvrije (neutrale) kit die geschikt is voor buitentoepassingen.
Reinig eerst de ondergrond grondig en zorg dat de voeg droog en stofvrij is. Breng tape aan langs beide zijden voor een strakke afwerking. Vul de voeg gelijkmatig met een kitpistool en strijk ze glad met een natte vinger of afstrijkmiddel. Verwijder overtollige kit en haal de tape weg vóór de kit begint te velvorming. Zo bekom je een waterdichte, elastische en duurzame aansluiting.
