Eerste hulp bij elektrische ongevallen

Als elektricien werk je regelmatig met elektrische installaties, gereedschap en materialen die risico’s met zich meebrengen. Daarom is het belangrijk dat je weet hoe je moet handelen bij ongevallen (EHBO) en brand. Snel en correct reageren kan ernstige gevolgen voorkomen.

18 november 2025

Bij elektrische ongevallen

Een van de grootste risico’s voor elektriciens is een elektrische schok. Dit kan leiden tot brandwonden, hartritmestoornissen of bewusteloosheid.

De eerste en belangrijkste regel is: Raak het slachtoffer nooit aan zolang er nog spanning aanwezig is.

Wat moet je doen?

• Schakel de stroom uit (differentieelschakelaar, differentieelautomaat, smeltveiligheden, automaten en hoofdschakelaar);
• Lukt dat niet? Gebruik een niet-geleidend voorwerp (isolator - bv. houten stok) om het slachtoffer los te maken.
• Controleer of het slachtoffer bewust is en ademt.
• Bel 112.
• Start indien nodig met reanimeren.
• Bij elektrische ongevallen kunnen ook brandwonden ontstaan. Koel deze onmiddellijk met lauw stromend water (minstens 10 minuten) en dek de wonde steriel af.

Wat te doen bij hoogspanning?

Kom niet in de buurt van de stroombron of van het slachtoffer. Een hoogspanningskabel die afgeknakt op de grond ligt, kan nog onder spanning staan. Ook de zone in een straal van 10 meter rond de stroombron staat onder spanning.

Hoogspanning kan bovendien 3 tot 5 meter ‘overspringen’. Dat betekent dat je kan worden geëlektrocuteerd als je in de buurt van een geleider komt, zelfs zonder er direct mee in contact te komen. Blijf zeker op minstens 10 meter afstand van elke hoogspanningsinstallatie.

EHBO op de werkplek

Op elke werkplek moet een EHBO-koffer aanwezig zijn. Wat erin moet, hangt af van de risicoanalyse van de onderneming.

Een EHBO-koffer bevat essentiële materialen voor eerste hulp bij ongelukken thuis, op het werk of onderweg. Het gebruik van een checklist helpt om te controleren of de koffer compleet is en of producten nog binnen de houdbaarheidsdatum zijn. Het is aanbevolen om de inhoud minstens één keer per half jaar te controleren en aan te vullen.

Vaak zijn er ook opgeleide EHBO’ers aanwezig. Als elektricien is het belangrijk dat je weet waar de EHBO-post zich bevindt en hoe je hulp moet inschakelen.

Brandrisico’s bij elektriciteit

Elektrische installaties kunnen brand veroorzaken door o.a. kortsluiting, overbelasting, beschadigde kabels en slechte verbindingen. Ook vonken bij werkzaamheden kunnen brandbare materialen doen ontbranden.

Wat te doen bij brand?

Bij brand geldt de regel: Blijf kalm en handel snel.

Stappen:

• Waarschuw anderen in de omgeving.
• Schakel indien mogelijk de elektriciteit uit.
• Bel 112.
• Probeer de brand te blussen alleen als het veilig is.
• Verlaat de ruimte indien nodig en gebruik de nooduitgangen.

Juiste blusmiddelen gebruiken

Niet elke brand mag je op dezelfde manier blussen. Bij elektrische installaties gebruik je:

• poederblusser;
• CO₂-blusser.

Gebruik GEEN water bij elektrische branden, want water geleidt elektriciteit en kan levensgevaarlijk zijn.

Brand voorkomen

Als elektricien kan je zelf veel doen om brand te voorkomen.

• Controleer kabels en toestellen op beschadiging.
• Vermijd overbelasting van kringen.
• Werk netjes en vermijd stofophoping.
• Gebruik correcte beveiligingen (differentieelschakelaar, differentieelautomaat, smeltveiligheden, automaten).