Elektrisering en elektrocutie
Een elektrische schok ontstaat wanneer stroom door je lichaam loopt. Dit kan leiden tot spierkrampen, brandwonden, ademhalingsproblemen en zelfs hartstilstand.
Elektriciteit is gevaarlijk
- Voor de mens: elektrische schokken, brandwonden, elektrocutie (stroomdoorgang met de dood tot gevolg).
- Voor de omgeving: brand (oververhitte toestellen, vonken, kortsluiting), explosie.
Hoe hoger de intensiteit van de stroom, hoe gevaarlijker
Er is een risico vanaf 10 milliampère (10 mA) vanaf 20 à 30 mA wordt het moeilijk om de delen onder spanning lost e laten.
Hoe langer het contact met de stroom, hoe gevaarlijker
De duur van de stroomdoorgang bepaalt de ernst van de letsels
Andere factoren die het risico op elektrocutie beïnvloeden
- individuele eigenschappen zoals gewicht, geslacht …;
- omgevingsfactoren zoals vochtigheid, geleiding/isolatie van de vloer;
- hoe groter de weerstand, hoe kleiner de stroomdoorgang (wet van Ohm).
Hoe ontstaat een elektrische schok?
Een elektrische schok ontstaat wanneer stroom door het lichaam gaat. Dat gebeurt wanneer je lichaam deel wordt van een elektrische kring.
Dit kan bijvoorbeeld wanneer je:
- een blootliggende draad aanraakt;
- werkt aan een installatie die nog onder spanning staat;
- een defect toestel gebruikt met slechte isolatie;
- tegelijk een stroombron en de aarde aanraakt.
De stroom zoekt altijd de kortste weg naar de aarde, en het menselijk lichaam kan die weg vormen.
Gevolgen voor het lichaam
De gevolgen van een elektrische schok hangen af van:
- de spanning (volt): hoe hoger de spanning hoe gevaarlijker
- lage spanning (bv. 12V) = meestal weinig gevaar
- netspanning (230V) = kan al levensgevaarlijk zijn
- hoge spanning = zeer groot risico op ernstige letsels
- de stroomsterkte (ampère): hoe groter de stroom, hoe groter de schade:
- kleine stroom = tintelingen
- middelmatige stroom = spierkrampen
- hogere stroom = hartproblemen of hartstilstand
- de duur van het contact: hoe langer het contact, hoe erger de gevolgen
- kort contact = vaak beperkte schade
- lang contact = meer kans op brandwonden en hartproblemen
- de weg die de stroom door het lichaam aflegt:
Gevaarlijke trajecten:
hand → hand
hand → voet
hoofd → voet
Mogelijke gevolgen:
1. Spiersamentrekkingen
Je spieren trekken plots samen.
Je kan een draad of toestel niet meer loslaten.
2. Brandwonden
Zowel aan de huid als inwendig.
Vooral op plaatsen waar de stroom het lichaam binnenkomt en verlaat.
3. Ademhalingsproblemen
De ademhalingsspieren kunnen verlammen.
Slachtoffer kan niet meer ademen.
4. Hartritmestoornissen
Het hart kan onregelmatig slaan.
In ernstige gevallen: hartstilstand.
5. Bewusteloosheid
Door de impact op hersenen en zenuwstelsel.
Verschil elektrocutie en elektrisering?
Wanneer iemand in contact komt met elektrische stroom en er stroom door het lichaam loopt, spreken we van elektrisering als de persoon het overleeft. Er is sprake van elektrocutie als de persoon het niet overleeft.