Midi graafmachines: krachtig, compact en wendbaar
Midi graafmachines zijn ideaal als een bepaald werk te zwaar is voor een minigraver en een grote graver te groot, zwaar of log is om de klus precies, efficiënt en veilig te klaren. De mogelijkheid van rupsen of banden maakt hen bovendien inzetbaar op alle mogelijke terreinen, en de vele optionele aanbouwdelen maken hen tot een uiterst veelzijdige oplossing die inzetbaar is voor veel meer dan alleen grondverzet.
Uiterst veelzijdige machines
Midi graafmachines (typisch gewichtsbereik 6 - 10 ton) bieden voldoende vermogen voor omvangrijke projecten, maar ze zijn ook wendbaar en compact.
Bovendien hebben midi graafmachines een enorm breed toepassingsbereik: naast toepassingen van grondverzet in diverse sectoren (o.m. bouw, landbouw, bosbouw, wegenbouw) kunnen ze ook een rol spelen bij andere taken: slopen, hijsen, grijpen, snoeien, maaien...
Voor elk van die klussen bestaan er speciale aanbouwdelen – sommige zelfs in verschillende uitvoeringen, om nog beter op de specifieke behoeften te kunnen inspelen.
Er bestaan ook hybride machines, zoals een graafmachine die door zijn opbouw ook het typische werk van een schranklader kan uitvoeren, bijvoorbeeld zware stenen uitrieken, terrein uitvlakken, een pallet stenen verplaatsen...
Groeimarkt
Omwille van alle voornoemde voordelen van midi graafmachines zal het niet verwonderen dat ze een groeimarkt vormen in de Benelux, waar traditioneel veel gebouwd wordt. Bovendien kan deze machine het tekort aan werkkrachten helpen opvangen.
Keuzefactoren
Aard van het werk
Welke toepassing betreft het, en welk en hoeveel materiaal moet er worden verplaatst? De antwoorden op deze vragen helpen u te komen tot de meest geschikte machineklasse.
In grote lijnen geldt: hoe zwaarder de machineklasse, hoe groter de machine en hoe hoger waarden zoals motorvermogen, hefcapaciteit, giek- en graafarmbereik.
Projectgebonden beperkingen
Bij bepaalde projecten spelen er beperkingen (al dan niet opgelegd) die het onmogelijk of onpraktisch maken om een grote graafmachine in te schakelen. Denk daarbij aan een beperkte manœvreerruimte, een gevoelige ondergrond, omgevingsveiligheid...
Wanneer een grote graafmachine te groot, te zwaar of te log is voor inzet in een bepaald project, kan mogelijk een midi graver ingeschakeld worden, met mogelijke extra voordelen op het vlak van toegankelijkheid, schadebeperking en precisie.
Rupsen of banden
Dient de graver zich voornamelijk over grillig terrein (zacht, modderig, stenig) te begeven, dan bieden rupsen meer stabiliteit ten opzichte van banden, zeker op hellingen. Rupsen hebben een groter contactoppervlak met de ondergrond, wat een betere tractie oplevert en een kleiner risico op wegglijden. Daarnaast zorgen een lager zwaartepunt en een verbreed onderstel (of zelfs een verstelbare rupsspanning) bij dit type voor een verkleind kantelrisico.
Op verharde ondergronden biedt een graafmachine met banden het voordeel van mobiliteit. Ze is een stuk sneller dan rupsgravers. Afhankelijk van de afstand naar de werf en de geldende regelgeving kunt u deze zonder transportmiddel naar de werf rijden. Dit is in de meeste gevallen niet toegelaten voor rupsgravers, die dus de inzet van een transportmiddel vereisen (extra kosten).
Vraag advies en een praktijkdemo
Bij het kiezen van een geschikte midi graafmachine vraagt u best het advies van de verkoper.
Eventueel kunt u zelfs een praktijkdemo vragen. De verdeler kan dan langskomen met een of enkele machines om hiermee het soort werk uit te voeren dat u vaak denkt te zullen doen. Kies voor de meest veeleisende klussen en moeilijk terrein, als dit in grote mate van toepassing zal zijn. Als de graafmachine voor dat zwaardere werk geschikt blijkt, klaart u er ook alle lichtere opdrachten op vlak terrein mee.
Comfort en veiligheid
Cabines worden vandaag ontworpen met de machinist als uitgangspunt. Denk aan een met lucht geveerde stoel met hoge rugleuning en verstelbare armsteunen (zodat u de joysticks vrij vanuit de pols kunt besturen), overdruk in de cabine, aangepaste rupsen voor minder trillingen, airco (voor warme zomers), geïsoleerd (tegen het geluid) …
Tegelijkertijd vindt u tegenwoordig modellen met ledwerklichten en radio met DAB en bluetooth.
Daarnaast is een brede toegang tot de cabine makkelijk, als u vaak in- en uitstapt.
Bovendien moet u goed zicht hebben, met grote raampartijen en slanke raamstijlen. Grotere machines kunnen daarvoor zelfs met meerdere veiligheidscamera’s uitgerust zijn, voor een 360°-zicht. Het glas is daarnaast beter niet gebold (geeft vertekend beeld) en het best stootbestendig en gelaagd, voor de veiligheid. Ten slotte is een goed zonnescherm van belang.
Bedieningsgemak
Heel wat van de bediening verloopt vandaag volgens ‘Europese bediening’: met twee joysticks. Bepaalde functies voert u mogelijk nog uit met voetpedalen, maar dan kunt u eventueel wel functies wisselen tussen de joysticks en de pedalen. Zo kunt u de machine besturen zoals dit voor u het natuurlijkst en meest precies aanvoelt.
Daarnaast kunt u vandaag de dag veel meer instellen, via displays. Om bijvoorbeeld alle instellingen voor te programmeren voor bepaalde aanbouwdelen en de gewenste bediening ervan. Zo hoeft u die niet telkens opnieuw handmatig vast te leggen.
Ofwel heeft de giek twee delen: een hoofdgiek en een lepelsteel, ofwel drie delen, met ook nog een tussengiek tussen de hoofdgiek en lepelsteel. Normaal gezien bedient u de hoofdgiek met de joystick en de tussengiek met de voet. Maar dat kunt u dus eventueel omwisselen, waarbij u de tussengiek met een joystick bedient. Dat werkt bijvoorbeeld fijner als u een midi graafmachine als schranklader gebruikt.
Levensduur en onderhoud
Hoelang de machines meegaan, gaat hand in hand met het onderhoud. Om de 500 uur moet u de midi graafmachine een groter onderhoud geven. Daarvoor doet u het best een beroep op de erkende verdeler, want midi graafmachines worden almaar complexer. De verdeler kan het onderhoud bij u ter plaatse doen, of in zijn atelier.
Ook het dagelijkse onderhoud is cruciaal. Orde, netheid en bovenal: de machine juist smeren. Handig, om dat laatste niet te vergeten: op vele midi graafmachines wordt vandaag automatische smering opgebouwd. Vergeet ook niet om de olie van de rijreducties (te laten) vervangen. Dit wordt vaak vergeten, met grote herstelkosten tot gevolg. Handig zijn ook grote serviceluiken, waarmee u makkelijk toegang hebt tot alle belangrijke componenten.
Ten slotte is het belangrijk om zo soepel mogelijk met de graafmachine te werken: niet slaan met de bak, stoppen voor het einde van de slag van de pistons … om uiteindelijk zo vloeiend mogelijk te bewegen. Mogelijk is de midi graafmachine uitgerust met een autoshiftsysteem, waardoor die automatisch naar een andere rijsnelheid overschakelt naargelang het terrein en de tractie. Zo doseert en manoeuvreert u soepel, en belast u de rijmotoren niet.
Transport
De midi graafmachine transporteren kunt u in een container of met een BE-combinatie, een bakwagen, een dieplader en een eurodieplader. Daarbij kiest u een juiste oplossing volgens het gewicht van de machine en de breedte van de onderwagen. Een BE-combinatie mag een gewicht van maximaal 7,5 ton vervoeren, een bakwagen en dieplader maximum 44 ton. Voor een nog zwaarder gewicht hebt u een eurodieplader nodig. Dat vergt een vergunning.
Duurzaamheid
Qua aandrijving werd zo'n vijf jaar geleden de elektrificatie van graafmachines ingezet. Bij de mini graafmachines, waar elektrisch vandaag het best vertegenwoordigd is. Dit is geen toeval — het heeft alles te maken met technologische haalbaarheid, marktvraag, en praktische inzetbaarheid.
Hier en daar komen er ook in de midi klasse elektrische modellen op de markt, maar voorlopig blijven de meeste modellen nog op diesel draaien. Wel voldoen alle nieuwe midi graafmachines met een motor ≥19 kW aan de huidige Europese emissienorm (Stage V).
Terugverdientijd
De exacte terugverdientijd van een midi graver uitrekenen is niet eenvoudig. Veel hangt af van het werk: hoe goed is de machine afgestemd op het vooropliggende werk, hoeveel efficiënter werkt u ermee (tegenover andere werkwijzen), en hoeveel uren per dag kunt u ermee aan de slag? Of u vergelijkt de kost voor de machine per maand met het aantal bespaarde manuren.
Hou in elk geval rekening met de total cost of ownership (TCO): aankoopprijs, kosten per draaiuur, brandstofverbruik, onderhoud, verzekering, restwaarde...
Overweeg bovendien een multifunctionele machine. Als u bijvoorbeeld straatwerken uitvoert met een midi graafmachine die ook het werk van een schranklader kan doen, dan kan u de kosten van de inzet van extra machines voor dit werk besparen.
Opleiding nodig?
Mogelijk is een opleiding vereist om een midi graafmachine te mogen bedienen, wat kan via de distributeur of een opleidingscentrum. In elk geval is het raadzaam om, voor u met de machine aan de slag gaat, de handleiding te lezen. Afhankelijk van de sector of de opdrachtgever kan het bovendien nodig zijn om bepaalde certificaten te behalen.
Met medewerking van Bergerat Monnoyeur, BIA Group, JCB, Luyckx, Mecalac, SMT, Takeuchi Benelux
