Studenten creëren leerkansen voor leerlingen
Didactisch materiaal als hefboom voor instroom in de heavy-dutysector
Bachelorstudenten didactisch leermateriaal laten maken voor leerlingen uit het technisch onderwijs. Dat is het project dat Jochem Pannecoucke (Nebim), Hans Bleeser (UCLL) en Christophe Van Bellinghen (Scheppersinstituut Wetteren) uit de doeken deden tijdens een derde editie van het Symposium Technisch Onderwijs. "Het is mooi om te zien hoe bachelorstudenten een verbindende rol gaan spelen tussen enerzijds de secundaire scholen en anderzijds de industrie", vertelt Hans Bleeser.
Cultuurshock
Jochem Pannecoucke is teamleider Technische Trainers bij Nebim Groep, Volvo Truck Dealer in België en Nederland en Renault Truck Dealer in Nederland. Hoewel hij oorspronkelijk bij Nebim begon als diagnosetechnieker, voelde hij een passie ontstaan om studenten te begeleiden. Pannecoucke startte met een lerarenopleiding om de kennis die hij had door te geven aan studenten. Tijdens die opleiding deed hij tal van observatiestages. "Ik merkte dat er bitter weinig of zelfs geen sprake was van heavy-duty vehicles op school, wat mijn heavy-dutyhart pijn doet", vertelt hij.
"Vanuit mijn lerarenopleiding heb ik gemerkt dat er onder die studenten heel wat bruggenbouwers zitten" - Jochem Pannecoucke, Nebim
"Als je als leerling in een auto-opleiding nooit in aanraking bent gekomen met die heavy-dutyvoertuigen, dan is dat wel een cultuurshock", aldus Pannecoucke. "Je hebt bepaalde technieken nooit gezien, je wordt direct geconfronteerd met de tijdsdruk in de transportsector en van de klanten." Pannecoucke wou hier hoe dan ook verandering in brengen en die cultuurshock verminderen, en dus besloot hij om met Nebim scholen aan te spreken en samenwerkingen tot stand te brengen. Op dit moment heeft Nebim een samenwerking met 18 middelbare scholen en drie hogescholen.
Studenten als bruggenbouwers
De centrale gedachte van de samenwerking luidt: 'studenten creëren leerkansen voor leerlingen', wat zich vertaalt in bachelorstudenten die didactisch, praktijkgericht materiaal ontwikkelen voor het technisch onderwijs. "Een ervaren rot die dertig jaar in een atelier staat moet je geen zaken laten creëren voor het onderwijs", vindt Pannecoucke. "Zij denken niet vanuit een pedagogisch standpunt. Vanuit mijn lerarenopleiding heb ik gemerkt dat er onder de studenten heel wat bruggenbouwers zitten. Bachelorstudenten spreken zowel de taal van het middelbaar als van het hoger onderwijs en van de sector", verklaart hij.
"Als je sterke resultaten wil, moet je zorgen voor een goede match tussen student en project" - Hans Bleeser, UCLL
Hans Bleeser, docent technologie en E-opleiding aan de UCLL-hogeschool in Diepenbeek, werkte in een vorige functie bij Thomas More samen met Nebim aan de uitwerking van die projecten. Zo'n project start altijd met een zorgvuldig gekozen onderwerp. "We gaan samen rond de tafel zitten met het bedrijf – in dit geval Nebim – en brainstormen over interessante cases waar studenten zich een semester lang op kunnen toeleggen." Daarbij is een voorwaarde cruciaal: het project moet bruikbaar zijn voor het secundair onderwijs. "Een mooi project waar secundaire scholen niets mee kunnen doen door een te hoge complexiteit of ontbrekende informatie, is waardeloos."
Eens de projecten gedefinieerd zijn, komt de volgende uitdaging: de juiste studenten warm maken. Op de campus lopen zo’n 400 à 500 automotivestudenten rond. "Ze zijn allemaal gebeten door dat ding op wielen dat lawaai maakt", glimlacht Bleeser, "maar ze hebben elk hun eigen voorkeur. Sommigen zijn gek op elektronica, anderen net niet. Als je sterke resultaten wil, moet je zorgen voor een goede match tussen student en project."
Concrete realisaties
De voorbije jaren leverde de samenwerking tal van tastbare resultaten op. Een van de grootste projecten draaide rond een versnellingsbak. Studenten werkten die versnellingsbak open en lieten die aandrijven door een elektromotor met externe controller. Zo kunnen leerlingen in het secundair onderwijs perfect zien wat er binnenin gebeurt. "Ze kunnen simulaties uitvoeren: wat gebeurt er als een vrachtwagen bergop rijdt? Of bergaf? Hoe reageert de software? Het wordt allemaal zichtbaar en tastbaar gemaakt", legt Bleeser uit.
De insteek is daarbij dubbel: enerzijds het curriculum ondersteunen, anderzijds jongeren laten kennismaken met de heavy-dutysector. "We leiden jaarlijks honderden automotivestudenten op, maar slechts een klein deel kiest effectief voor heavy-duty. Dat is jammer, want het is een fantastische sector met enorm veel uitdagingen en kansen." Volgens Bleeser is dit te wijten aan een verkeerd beeld dat in de maatschappij heerst over de sector. "Met deze projecten tonen we wat het vandaag écht betekent om in die sector te werken."
"Door zo'n duurzame samenwerking creëren we herkenbaarheid en betrokkenheid bij de scholen en leerlingen" - Jochem Pannecoucke
Wat vraagt het van bedrijven?
De projecten kaderen doorgaans in het afstudeertraject. Dat betekent dat er veel op het spel staat. Een project kan enkel goed tot stand komen dankzij een succesvolle samenwerking tussen de leerling en het bedrijf. "Continuïteit is cruciaal", benadrukt Bleeser. "Nebim biedt dit soort projecten al zeven à negen jaar aan. Daardoor begint het te leven bij studenten: ze kennen de naam en weten dat er interessante projecten zijn." Ook Pannecoucke bevestigt dit: "Door zo'n duurzame samenwerking aan te gaan, creëren we herkenbaarheid en betrokkenheid bij de scholen en leerlingen, net als een betere leerervaring."
Daarnaast vraagt dit om een investering in moderne technologie. "Als je jongeren warm wil maken voor de sector, kan je dat niet doen met verouderd materiaal." Ook tijdsinvestering is belangrijk. Studenten moeten gedurende hun project continu vooruit kunnen. Als ze vastlopen door ontbrekend materiaal of gebrekkige ondersteuning, brengt dat hun afstuderen in gevaar.
Return on investment
In ruil voor dat engagement krijgt het bedrijf er heel wat voor terug. De verhoogde zichtbaarheid binnen (hoge)scholen zorgt ervoor dat jong talent sneller de weg vindt naar het bedrijf. "We werken intussen een kleine acht jaar met deze mindset en kunnen alleen maar vaststellen dat dit enorm rendeert voor ons bedrijf", zegt Pannecoucke. "We krijgen een goeie instroom van jonge talenten die bewust voor ons kiezen."
Bovendien vergroot de zichtbaarheid van het bedrijf binnen de onderwijscommunity. Bedrijven worden uitgenodigd op thesisverdedigingen, opendeurdagen en beurzen. Docenten komen in contact met het merk en integreren toepassingen in hun lessen. "Voor je het weet, geven docenten les over jouw merk en toepassingen en zijn studenten al vertrouwd met jouw technologie nog voor ze afgestudeerd zijn."
"Er werd echt geluisterd naar de noden van leerkrachten. Dat maakt deze samenwerking zo krachtig" - Christophe Van Bellinghen, Scheppersinstituut Wetteren
Win-win voor leerkrachten
Ook voor het secundair onderwijs is de samenwerking van grote waarde. Christophe Van Bellinghen, technisch adviseur autotechnieken aan Scheppersinstituut Wetteren, ziet hoe het project zijn leerlingen sterker maakt. "Wij zetten sterk in op een mix van theorie en praktijk om de leerlingen klaar te stomen voor het werkveld. Dit didactisch materiaal sluit daar perfect bij aan."
Wat acht jaar geleden met een fabrieksbezoek begon, groeide uit tot een succesvolle samenwerking waarbij kant-en-klare opstellingen en opdrachten in de werkplaats worden ingezet. "Na een of twee opdrachten zie je de leerlingen al groeien. Ze werken zelfstandiger en autonomer. Dat is belangrijk voor hun latere loopbaan", klinkt het.
Ook voor leerkrachten is het volgens Van Bellinghen een win-winsituatie. Dankzij een digitaal platform met kant-en-klare cursussen en opdrachten, wordt ook de administratieve last verminderd. Het materiaal is meteen inzetbaar en helpt om sneller te differentiëren in de klas. Pannecoucke illustreert met een voorbeeld: "Een truck is groot, breed en kost veel geld. Het is de bedoeling dat wij het transport van die voertuigen naar de scholen regelen."
Volgens Van Bellinghen werd er écht geluisterd naar de noden van de leerkrachten. "Dat maakt deze samenwerking zo krachtig. Een leerling van ons die acht jaar geleden bij Nebim is gestart, is vandaag zelf gastmeester. Dat vind ik het mooiste verhaal", besluit hij.
