Nieuwpoort en OVAM geven Swartesfabriek nieuwe toekomst

Samenwerking zet vervuilde fabriekssite om tot duurzame woonomgeving

Achtergrond en locatie

Stad Nieuwpoort en OVAM slaan de handen in elkaar voor de herontwikkeling van de voormalige site Produits Chimiques de Nieuport (PCN), beter bekend als de Swartesfabriek. De site ligt aan de Pieter Deswartelaan, ten zuidoosten van het stadscentrum. De naam verwijst naar Pieter Deswarte, oprichter van de fabriek, naar wie ook de laan is genoemd.

Van sanering naar herontwikkeling

De gemeenteraad keurde een samenwerkingsovereenkomst goed die de stap markeert van sanering naar herontwikkeling. Sinds 2007 voerde OVAM op de percelen van de stad en OVAM uitgebreide bodemsaneringswerken uit: verontreinigde afvalhopen, slib en grond werden verwijderd en ook het grondwater werd gesaneerd. Het deel van de site dat nog in privé-eigendom is, wordt aangepakt tijdens de herontwikkeling.

Circulair en klimaatbestendig

De overeenkomst vormt het startpunt voor een visienota die de ambities voor de toekomst vastlegt. OVAM en Stad Nieuwpoort willen van de Swartesfabriek een voorbeeld maken van circulaire herontwikkeling, met aandacht voor zuinig en doordacht ruimtegebruik, hergebruik van materialen, versterking van biodiversiteit, klimaatbestendigheid en een gezonde leefomgeving. De ambitie is om de voormalige blackfield om te vormen tot een toekomstgerichte woonomgeving met meerwaarde voor inwoners en stad.

Extra kansen in de stadszone

Ook de gronden van de stedelijke werkhuizen aan de Justus Van Clichthovenstraat worden in de samenwerking betrokken. Omdat de Technische Dienst vanaf januari 2027 verhuist naar een nieuw Technisch Centrum op bedrijventerrein De Noordvaart, komen deze percelen vrij. Zo ontstaat een grotere, samenhangende ontwikkelingszone waar ruimte is voor groen, speelplekken, veilige verbindingen voor voetgangers en fietsers, en parkeermogelijkheden, met respect voor het historische stadsbeeld en het omliggende landschap.

Reacties van betrokkenen

Werner Annaert, administrateur-generaal van OVAM: “Met dit project tonen we dat bodemsanering meer kan zijn dan het wegnemen van verontreiniging. Waar mogelijk willen we de kansen die ontstaan na sanering benutten om duurzame, circulaire en toekomstgerichte ontwikkelingen mogelijk te maken.”

Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns: “De Swartesfabriek toont hoe we vervuilde en verlaten sites opnieuw kunnen laten bijdragen aan de toekomst van onze steden. Met de samenwerking tussen OVAM en Stad Nieuwpoort creëren we extra woonruimte zonder bijkomende open ruimte aan te snijden. Dat is goed voor Nieuwpoort, voor de leefomgeving én voor de volgende generaties.”

Burgemeester Kris Vandecasteele: “De voormalige fabriekszone langs de Pieter Deswartelaan is een plek met bijzonder veel potentieel, maar dat is in het recente verleden nooit echt benut geweest. Door met OVAM de handen in elkaar te slaan, kunnen we deze stukjes onontgonnen Nieuwpoort een nieuwe, kwaliteitsvolle invulling geven, met aandacht voor duurzaamheid, voldoende groen, een gezonde leefomgeving, speelzones, veilige verbindingen en parkeermogelijkheden. Ook het behoud van de relatie met het historische stadsbeeld en het omliggende landschap wordt bekeken.”

Volgende stappen

Na ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst volgt de opmaak van de visienota en verdere planvorming. Daarbij worden de resterende saneringsopgaven gekoppeld aan de gefaseerde herontwikkeling, met als doel extra woonruimte te creëren zonder bijkomende open ruimte aan te snijden en zo een duurzame impuls te geven aan deze stadszone.